żurawina

Żurawina — właściwości, historia, witaminy i zastosowanie

Czerwona jagoda o wyjątkowej historii

Żurawina to jedna z najbardziej cenionych roślin jagodowych świata. Kojarzona głównie z sokiem na drogi moczowe, w rzeczywistości ma znacznie więcej właściwości. Od wieków była wykorzystywana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej jako pożywienie, lek i naturalny środek konserwujący.

Dziś żurawina jest popularna:

w ziołolecznictwie,
dietetyce,
kosmetyce,
kuchni,
suplementach wspierających odporność i układ moczowy.

Skąd pochodzi nazwa „żurawina”?

Polska nazwa prawdopodobnie pochodzi od słowa „żuraw”. Kwiaty żurawiny przypominają głowę i dziób żurawia.

Podobne skojarzenie występuje również w języku angielskim:

cranberry pochodzi od dawnego określenia crane berry — „jagoda żurawia”.

Historia żurawiny

Naturalnie występuje głównie w:

Kanada
Stany Zjednoczone

Rdzenni mieszkańcy Ameryki:

jedli ją suszoną,
stosowali na rany,
używali jako środek konserwujący mięso,
przygotowywali z niej lecznicze napary.

Europejscy osadnicy szybko docenili jej trwałość i odporność na psucie. W XIX wieku rozpoczęto pierwsze większe plantacje.

Do Europy trafiła jako:

roślina lecznicza,
owoc deserowy,
składnik przetworów.

Co zawiera żurawina?

Najważniejsze składniki aktywne

Żurawina zawiera:

proantocyjanidyny (PAC),
flawonoidy,
antocyjany,
kwasy organiczne,
garbniki,
pektyny,
błonnik,
polifenole.

To właśnie proantocyjanidyny odpowiadają za jej najbardziej znane działanie na drogi moczowe.

Witaminy w żurawinie

Żurawina zawiera między innymi:

witaminę C,
witaminę E,
witaminę K,
witaminę A,
witaminy z grupy B:
- B1,
- B2,
- B6,
- niacynę.

Najwięcej witamin zawierają świeże owoce.

Minerały

Żurawina dostarcza:

potasu,
manganu,
wapnia,
magnezu,
fosforu,
żelaza,
cynku,
miedzi.

Nie są to bardzo wysokie ilości, ale wspierają działanie przeciwutleniające i odpornościowe.

Garbniki w żurawinie

Żurawina zawiera garbniki oraz polifenole o działaniu:

przeciwbakteryjnym,
ochronnym,
lekko ściągającym,
przeciwzapalnym.

Garbniki pomagają ograniczać rozwój niektórych bakterii i wspierają ochronę błon śluzowych.

Na co pomaga żurawina?

1. Układ moczowy

Najbardziej znane zastosowanie.

Żurawina pomaga utrudniać bakteriom — szczególnie E. coli — przyczepianie się do ścian dróg moczowych.

Dlatego bywa stosowana:

przy nawracających infekcjach,
wspomagająco przy zapaleniu pęcherza,
profilaktycznie.

2. Odporność

Dzięki:

witaminie C,
polifenolom,
antyoksydantom.

3. Działanie przeciwutleniające

Pomaga neutralizować wolne rodniki i wspierać ochronę komórek.

4. Układ krążenia

Może wspierać:

naczynia krwionośne,
mikrokrążenie,
ochronę naczyń przed stresem oksydacyjnym.

5. Trawienie

Błonnik i kwasy organiczne wspomagają pracę układu pokarmowego.

Na co może szkodzić?

Nadmiar żurawiny może powodować:

podrażnienie żołądka,
zgagę,
biegunkę,
dyskomfort jelitowy.

Ostrożność przy:

kamicy nerkowej szczawianowej,
bardzo kwaśnym żołądku,
refluksie,
lekach przeciwzakrzepowych.

Żurawina może wpływać na działanie:

Warfaryna.

Zastosowanie żurawiny

W kuchni

Najczęściej:

soki,
konfitury,
suszone owoce,
herbaty,
sosy do mięs,
dodatki do deserów.

W ziołolecznictwie

napary,
ekstrakty,
kapsułki,
koncentraty.

W kosmetyce

Dodawana do:

masek,
kremów antyoksydacyjnych,
kosmetyków przeciwstarzeniowych.

Z jakimi ziołami dobrze się łączy?

Na układ moczowy

Pokrzywa
Skrzyp polny
Brzoza
Mącznica lekarska

Na odporność

Dzika róża
Imbir
Czystek

Smakowo

hibiskus,
mięta,
jabłko,
malina.

Z czym lepiej jej nie łączyć?

Ostrożnie z:

Silnymi ziołami moczopędnymi

Duże ilości mogą zbyt mocno zwiększać diurezę:

Jałowiec
Lubczyk

Ziołami i lekami przeciwzakrzepowymi

W dużych ilościach:

Miłorząb japoński
Czosnek
Kora wierzby

Ciekawostki o żurawinie

Żurawina może unosić się na wodzie dzięki komorom powietrznym w owocach.
Plantacje często wyglądają jak czerwone jeziora podczas zbiorów.
Suszona żurawina bywa dosładzana — warto sprawdzać skład.
Rdzenni mieszkańcy Ameryki używali jej także jako naturalnego barwnika.

Podsumowanie

Żurawina to owoc o silnym działaniu ochronnym i przeciwutleniającym. Najbardziej znana jest ze wspierania dróg moczowych, ale działa szerzej:

wspiera odporność,
dostarcza antyoksydantów,
zawiera garbniki i polifenole,
może wspomagać układ krążenia i trawienie.

żurawina - Galeria 4

Dodaj link do: