Strączyniec cewiasty – złote drzewo ajurwedy i dawnych zielarzy

W świecie roślin leczniczych istnieją gatunki, które od tysięcy lat zajmują wyjątkowe miejsce w tradycyjnej medycynie. Jednym z nich jest właśnie Strączyniec cewiasty — egzotyczne drzewo o spektakularnych, złocistych kwiatach i niezwykle długich strąkach.

W Indiach nazywane jest często „złotym deszczem” albo „pogromcą chorób”. Od wieków wykorzystywano je w ajurwedzie, medycynie ludowej i naturalnych kuracjach oczyszczających.

Skąd pochodzi nazwa?

Polska nazwa „strączyniec” odnosi się do charakterystycznych, długich strąków zwisających z drzewa.

„Cewiasty” oznacza cylindryczny, rurkowaty kształt owoców.

Łacińska nazwa Cassia fistula również nawiązuje do wyglądu:

• Cassia — dawna nazwa roślin z tej grupy,
• fistula po łacinie oznacza rurkę lub przewód.

Roślina bywa nazywana także:

• złotym deszczem,
• golden shower tree,
• kasją cewiastą.

Historia i pochodzenie

Strączyniec cewiasty pochodzi prawdopodobnie z Indii i południowej Azji. Od ponad 2000 lat wykorzystywany jest w:

• ajurwedzie,
• medycynie indyjskiej,
• medycynie lankijskiej,
• tradycyjnych terapiach azjatyckich.

W Indiach uznawano go za roślinę oczyszczającą organizm i wspierającą równowagę organizmu. W dawnych tekstach ajurwedycznych nazywano go nawet:

„aragvadha” — pogromca chorób.

Drzewo sadzono także jako roślinę ozdobną ze względu na niezwykle efektowne, żółte kwiaty tworzące długie zwisające grona.

Jak wygląda?

To tropikalne drzewo może osiągać nawet kilkanaście metrów wysokości. Najbardziej charakterystyczne są:

• złocistożółte kwiaty,
• długie ciemne strąki,
• słodkawy miąższ znajdujący się wewnątrz owoców.

Podczas kwitnienia wygląda jak obsypane złotem.

Właściwości przypisywane w zielarstwie

W tradycyjnej medycynie wykorzystywano niemal wszystkie części rośliny:

• owoce,
• liście,
• korę,
• kwiaty,
• nasiona.

Przypisywano jej działanie:

• przeczyszczające,
• oczyszczające,
• przeciwzapalne,
• przeciwgorączkowe,
• antyoksydacyjne,
• wspierające trawienie,
• wspomagające wątrobę,
• lekko przeciwbakteryjne.

Najbardziej znane jest jej tradycyjne działanie łagodnie przeczyszczające.

Co zawiera?

Strączyniec cewiasty zawiera wiele substancji biologicznie aktywnych, m.in.:

• flawonoidy,
• garbniki,
• antrachinony,
• sennozydy,
• polifenole,
• kwasy organiczne,
• olejki roślinne.

W roślinie obecne są także:

• błonnik,
• naturalne cukry,
• niewielkie ilości białka i minerałów.

Czy zawiera witaminy?

Nie jest typową rośliną witaminową jak dzika róża czy pokrzywa, ale może dostarczać niewielkie ilości:

• antyoksydantów,
• związków mineralnych,
• naturalnych substancji wspierających organizm.

Najbardziej cenione są jednak jej związki aktywne wpływające na trawienie i procesy oczyszczające.

Zastosowanie dawniej

W tradycyjnej medycynie stosowano ją:

• przy zaparciach,
• problemach trawiennych,
• gorączce,
• chorobach skóry,
• bólach reumatycznych,
• kaszlu,
• problemach wątrobowych.

Liście wykorzystywano do okładów, a z owoców i miąższu przygotowywano napary, pasty i mieszanki ziołowe.

Z jakimi ziołami dobrze się łączy?

Tradycyjnie łączono go z ziołami wspierającymi trawienie i oczyszczanie organizmu:

• Koper włoski,
• Mięta pieprzowa,
• Imbir lekarski,
• Lukrecja gładka,
• Senes,
• Aloes zwyczajny.

Takie mieszanki stosowano przy:

• problemach jelitowych,
• spowolnionym trawieniu,
• oczyszczaniu organizmu.

Z czym lepiej go nie łączyć?

Ostrożność zaleca się przy:

• silnych środkach przeczyszczających,
• lekach odwadniających,
• przewlekłych chorobach jelit,
• odwodnieniu,
• ciąży i karmieniu piersią.

Nie powinno się przesadzać z dawkowaniem, ponieważ większe ilości mogą powodować:

• bóle brzucha,
• biegunkę,
• nudności.

Ciekawostka

W niektórych krajach Azji Strączyniec cewiasty jest narodowym symbolem szczęścia i pomyślności. W czasie kwitnienia całe drzewa wyglądają jak złote wodospady kwiatów, dlatego sadzi się je przy świątyniach, parkach i domach.