Pokrzywa zwyczajna
Pokrzywa zwyczajna to jedno z najlepiej przebadanych europejskich ziół. Od tysięcy lat wykorzystywana była zarówno jako pożywienie, lekarstwo, włókno do produkcji tkanin, jak i roślina magiczna w tradycjach ludowych.
Historia
Pokrzywa była używana już w starożytności.
Starożytni Grecy i Rzymianie stosowali ją na bóle stawów, do pobudzania krążenia oraz jako warzywo.
W średniowieczu była jednym z podstawowych ziół leczniczych w Europie.
W medycynie ludowej Polski wykorzystywano ją jako środek "oczyszczający krew", moczopędny i wzmacniający po zimie.
Z jej włókien szyto tkaniny i wykonywano liny, zwłaszcza w okresach niedoboru bawełny.
Właściwości
Liście pokrzywy zawierają m.in.:
chlorofil
witaminy A, C, K oraz z grupy B
żelazo
magnez
wapń
potas
krzem
flawonoidy
kwasy fenolowe
karotenoidy
Korzeń ma inny skład chemiczny i stosowany jest głównie przy problemach z prostatą.
Najważniejsze działania
1. Moczopędne
zwiększa wydalanie moczu
wspomaga pracę nerek
pomaga usuwać nadmiar wody
2. Przeciwzapalne
Może wspierać organizm przy:
chorobach stawów
dnie moczanowej
stanach zapalnych.
3. Wspiera układ krwiotwórczy
Dzięki zawartości:
żelaza,
kwasu foliowego,
witaminy C
może wspomagać odbudowę zapasów żelaza (choć sama nie zastąpi leczenia niedokrwistości).
4. Działa antyoksydacyjnie
Chroni komórki przed stresem oksydacyjnym.
5. Wspiera metabolizm
Badania sugerują, że może łagodnie wspierać kontrolę poziomu glukozy oraz lipidów, ale nie zastępuje leczenia cukrzycy.
6. Włosy i skóra
Stosowana:
do płukanek,
szamponów,
toników.
Może:
ograniczać przetłuszczanie,
zmniejszać łupież,
wzmacniać włosy.
7. Układ moczowy
Często stosowana pomocniczo przy:
infekcjach dróg moczowych (wraz z odpowiednim leczeniem),
piasku nerkowym,
zatrzymywaniu wody.
Zastosowanie
Najczęściej w postaci:
naparu
odwaru
soku
nalewek
kapsułek
suszu
świeżych liści
proszku
Młode liście można dodawać do:
zup,
pesto,
omletów,
koktajli,
farszów.
Z czym dobrze się łączy?
Pokrzywa bardzo dobrze współpracuje z wieloma ziołami.
Dla nerek i oczyszczania
Skrzyp polny
Mniszek lekarski
Brzoza brodawkowata
Nawłoć pospolita
Na włosy
Skrzyp polny
Rozmaryn lekarski
Łopian większy
Na odporność
Dzika róża
Czarny bez
Lipa drobnolistna
Przy anemii
Dzika róża (witamina C wspomaga wchłanianie żelaza)
Lucerna siewna
Mniszek lekarski
Dla stawów
Wiązówka błotna
Kurkuma
Imbir lekarski
Z czym lepiej nie łączyć?
Nie istnieją zioła, z którymi pokrzywa jest bezwzględnie zakazana, ale warto zachować ostrożność.
1. Z silnie moczopędnymi ziołami
Łączenie wielu takich ziół może zwiększać utratę płynów i elektrolitów.
Przykłady:
Jałowiec pospolity
Brzoza brodawkowata
Nawłoć pospolita (w dużych ilościach)
2. Z ziołami silnie obniżającymi poziom cukru
Jeżeli ktoś przyjmuje leki przeciwcukrzycowe, ostrożność jest wskazana przy łączeniu z:
Kozieradka pospolita
Morwa biała
Cynamon cejloński
3. Z dużą ilością ziół przeciwzakrzepowych
Liście pokrzywy zawierają dużo witaminy K, która może wpływać na działanie leków przeciwzakrzepowych. Sama pokrzywa nie jest przeciwwskazana dla każdego, ale osoby przyjmujące takie leki powinny zachować stałe spożycie witaminy K i skonsultować stosowanie z lekarzem.
Przeciwwskazania
Pokrzywa nie jest wskazana lub wymaga ostrożności przy:
ciężkiej niewydolności nerek,
ciężkiej niewydolności serca z obrzękami,
stosowaniu leków moczopędnych,
stosowaniu leków przeciwcukrzycowych,
stosowaniu leków przeciwzakrzepowych,
ciąży i karmieniu piersią (bez konsultacji z lekarzem).
Ciekawostki
Świeże włoski parzące zawierają m.in. histaminę, acetylocholinę i kwas mrówkowy, które odpowiadają za uczucie pieczenia.
Po wysuszeniu lub ugotowaniu pokrzywa traci właściwości parzące.
Młode wiosenne liście są najsmaczniejsze i najbogatsze w składniki odżywcze.
Pokrzywa jest cenną rośliną dla wielu gatunków motyli – ich gąsienice wykorzystują ją jako roślinę żywicielską.
Podsumowując, pokrzywa to wszechstronne zioło o działaniu moczopędnym, przeciwzapalnym i odżywczym. Najlepiej łączy się z ziołami o podobnym lub uzupełniającym działaniu, takimi jak skrzyp, mniszek, dzika róża czy łopian. Ostrożność jest natomiast wskazana przy łączeniu jej z wieloma silnie moczopędnymi lub obniżającymi poziom cukru ziołami oraz podczas stosowania niektórych leków.



