Fiołek trójbarwny
Fiołek Trójbarwny
Fiołek trójbarwny (Viola tricolor) – właściwości, zastosowanie, działanie, garbniki, z czym łączyć i czego unikać
Fiołek trójbarwny, nazywany również bratkiem polnym, jest jedną z najbardziej znanych roślin stosowanych w ziołolecznictwie. Od wieków wykorzystywany jest przede wszystkim do wspomagania leczenia chorób skóry, oczyszczania organizmu oraz łagodzenia stanów zapalnych. W fitoterapii wykorzystuje się ziele fiołka zbierane w okresie kwitnienia.
Historia
Już w średniowieczu fiołek trójbarwny stosowano jako środek na wysypki, egzemy i trądzik. W medycynie ludowej uważano go za zioło „oczyszczające krew”, co obecnie interpretuje się jako wspomaganie pracy nerek oraz procesów usuwania produktów przemiany materii.
Składniki aktywne
Fiołek trójbarwny zawiera m.in.:
flawonoidy (rutyna, wiolantyna),
garbniki,
saponiny triterpenowe,
śluzy roślinne,
antocyjany,
kwasy fenolowe,
salicylany,
karotenoidy,
witaminę C,
sole mineralne (potas, magnez).
Czy fiołek trójbarwny zawiera garbniki?
Tak. Garbniki stanowią jeden z ważniejszych składników fiołka. Dzięki nim wykazuje działanie:
ściągające,
przeciwzapalne,
przeciwbakteryjne,
ochronne dla błon śluzowych.
Ich zawartość jest jednak mniejsza niż w korze dębu, ratanii czy pięciorniku.
Właściwości
Fiołek trójbarwny:
działa przeciwzapalnie,
wspiera oczyszczanie organizmu,
działa moczopędnie,
łagodzi zmiany skórne,
wspomaga gojenie ran,
działa przeciwbakteryjnie,
wykazuje właściwości przeciwutleniające,
łagodzi kaszel dzięki zawartości śluzów i saponin,
wspiera metabolizm.
Na co pomaga?
Najczęściej stosuje się go pomocniczo przy:
Chorobach skóry
trądziku,
wypryskach,
egzemie,
atopowym zapaleniu skóry (AZS),
łuszczycy (jako wsparcie),
czyrakach.
Układzie moczowym
łagodnych stanach zapalnych dróg moczowych,
zatrzymywaniu wody w organizmie.
Układzie oddechowym
kaszlu,
przeziębieniu,
zapaleniu gardła.
Układzie pokarmowym
lekkich stanach zapalnych przewodu pokarmowego,
niestrawności.
Działanie
Przeciwzapalne
Flawonoidy, salicylany i garbniki pomagają zmniejszać stany zapalne skóry i błon śluzowych.
Moczopędne
Zwiększa wydalanie moczu, wspierając pracę nerek i usuwanie nadmiaru płynów.
Przeciwutleniające
Chroni komórki przed stresem oksydacyjnym dzięki flawonoidom i witaminie C.
Wykrztuśne
Saponiny ułatwiają rozrzedzanie i usuwanie wydzieliny z dróg oddechowych.
Na skórę
Regularne stosowanie może wspierać poprawę wyglądu skóry, zwłaszcza u osób z trądzikiem.
Z jakimi ziołami warto łączyć?
Na cerę i trądzik
pokrzywa,
łopian,
nagietek,
skrzyp polny.
Na nerki
brzoza,
nawłoć,
liść brzozy,
mniszek lekarski.
Na przeziębienie
lipa,
tymianek,
czarny bez,
prawoślaz.
Na odporność
dzika róża,
jeżówka (echinacea),
czarny bez.
Z jakimi ziołami nie należy łączyć?
Nie ma bezwzględnie przeciwwskazanych połączeń, ale ostrożność zaleca się przy łączeniu z:
silnymi ziołami moczopędnymi (np. skrzypem, nawłocią, brzozą) – może to nasilać utratę wody i elektrolitów,
ziołami bogatymi w salicylany (np. wiązówką błotną, korą wierzby) – u osób wrażliwych może zwiększać ryzyko podrażnienia żołądka lub reakcji alergicznych.
Jeżeli stosujesz leki moczopędne, przeciwzakrzepowe lub masz choroby nerek, warto skonsultować stosowanie fiołka z lekarzem.
Na co może szkodzić?
U niektórych osób lub przy nadmiernym spożyciu może powodować:
podrażnienie żołądka,
nudności,
biegunkę,
zwiększone oddawanie moczu,
reakcje alergiczne (rzadko).
Ze względu na zawartość naturalnych salicylanów osoby uczulone na aspirynę powinny zachować ostrożność.
Przeciwwskazania
Nie zaleca się stosowania:
podczas ciąży i karmienia piersią bez konsultacji z lekarzem,
u osób z alergią na fiołki lub salicylany,
przy ciężkiej niewydolności nerek,
u małych dzieci bez zalecenia lekarza.
Jak przygotować napar?
Napar:
1–2 łyżeczki suszonego ziela zalać 250 ml wrzącej wody.
Parzyć pod przykryciem przez 10–15 minut.
Pić 2–3 razy dziennie.
Podsumowanie
Fiołek trójbarwny to wszechstronne zioło o działaniu przeciwzapalnym, moczopędnym, wykrztuśnym i przeciwutleniającym. Jest szczególnie ceniony jako wsparcie w pielęgnacji skóry, zwłaszcza przy trądziku i egzemie, a także przy łagodnych infekcjach dróg moczowych i oddechowych. Zawiera garbniki, flawonoidy, saponiny i śluzy, dzięki którym działa ochronnie na błony śluzowe oraz wspomaga regenerację skóry. Dobrze łączy się z pokrzywą, łopianem, nagietkiem czy lipą, natomiast ostrożność warto zachować przy jednoczesnym stosowaniu z silnie moczopędnymi ziołami lub preparatami zawierającymi salicylany.



