Borówka czernica
Borówka czernica
Borówka czernica — leśny skarb o niezwykłych właściwościach
Są rośliny, które od wieków towarzyszą człowiekowi w medycynie ludowej i kuchni. Jedną z nich jest borówka czernica — niewielki krzew rosnący w lasach Europy, znany z ciemnogranatowych owoców i silnych właściwości ochronnych dla organizmu. Dziś kojarzy się głównie ze wzrokiem i antyoksydantami, ale jej historia i działanie są znacznie bogatsze.
Skąd pochodzi nazwa borówki czernicy?
Łacińska nazwa Vaccinium myrtillus pochodzi od:
- „Vaccinium” — dawnego określenia roślin jagodowych,
- „myrtillus” — „podobny do mirtu”, ponieważ liście przypominały uczonym liście mirtu.
Polska nazwa „czernica” odnosi się do bardzo ciemnego, niemal czarnego soku owoców, który od wieków barwił dłonie, język i tkaniny.
W wielu regionach Polski nazywano ją także:
- jagodą,
- czarną jagodą,
- borówką leśną.
Historia stosowania
Borówka czernica była ceniona już w średniowiecznej Europie. Owoce wykorzystywano:
- jako pożywienie,
- naturalny barwnik,
- środek na biegunki,
- pomoc przy osłabieniu wzroku.
W medycynie ludowej suszone owoce były jednym z najważniejszych środków przeciwbiegunkowych.
Podczas II wojny światowej pojawiły się opowieści, że piloci brytyjscy jedli konfitury z borówek dla poprawy widzenia nocnego. Choć część historii jest prawdopodobnie legendą wojenną, badania faktycznie potwierdziły korzystny wpływ antocyjanów na naczynia krwionośne oka.
Właściwości borówki czernicy
Borówka działa wielokierunkowo. Najbardziej znana jest z silnego działania antyoksydacyjnego.
Najważniejsze właściwości:
- przeciwutleniające,
- przeciwzapalne,
- ochronne dla naczyń krwionośnych,
- wspierające wzrok,
- przeciwbakteryjne,
- lekko przeciwcukrzycowe,
- regulujące pracę jelit.
Garbniki — sekret działania borówki
Jednym z najważniejszych składników borówki są garbniki.
Czym są garbniki?
Garbniki to naturalne związki roślinne o działaniu:
- ściągającym,
- przeciwbakteryjnym,
- ochronnym dla błon śluzowych.
To właśnie one odpowiadają za skuteczność suszonych owoców przy biegunkach.
Gdzie znajduje się ich najwięcej?
Najwięcej garbników zawierają:
- suszone owoce,
- liście borówki.
Świeże owoce mają ich mniej i działają delikatniej.
Jak działają?
Garbniki:
- zmniejszają stan zapalny jelit,
- ograniczają rozwój bakterii,
- „uszczelniają” błony śluzowe,
- pomagają zatrzymać nadmierną utratę wody podczas biegunki.
Witaminy i składniki odżywcze
Borówka czernica jest bogata w wiele cennych substancji.
Zawiera między innymi:
Witaminy:
- witaminę C,
- witaminę K,
- witaminy z grupy B,
- niewielkie ilości witaminy E.
Minerały:
- mangan,
- żelazo,
- potas,
- magnez.
Najcenniejsze związki:
- antocyjany,
- flawonoidy,
- garbniki,
- pektyny,
- kwasy organiczne.
Zastosowanie borówki czernicy
1. Na wzrok i oczy
Borówka wspiera:
- mikrokrążenie oka,
- siatkówkę,
- zmęczone oczy przy pracy przy komputerze.
Często stosuje się ją pomocniczo przy:
- pogorszonym widzeniu zmierzchowym,
- suchości oczu,
- osłabieniu naczyń oka.
2. Na jelita i biegunki
Suszone owoce są klasycznym środkiem:
- przeciwbiegunkowym,
- przeciwbakteryjnym,
- ochronnym dla jelit.
3. Na naczynia krwionośne
Antocyjany pomagają:
- wzmacniać naczynia,
- poprawiać mikrokrążenie,
- chronić przed stresem oksydacyjnym.
4. Przy diecie przeciwzapalnej
Borówka dobrze wpisuje się w dietę wspierającą:
- serce,
- mózg,
- odporność,
- zdrowe starzenie.
Z jakimi ziołami warto łączyć?
Borówka bardzo dobrze współpracuje z wieloma ziołami.
Na oczy i krążenie:
- Miłorząb dwuklapowy
- Świetlik łąkowy
- Aronia czarnoowocowa
Na jelita:
- Rumianek pospolity
- Mięta pieprzowa
- Ratania
Na odporność:
- Dzika róża
- Czarny bez
Z jakimi ziołami lepiej nie przesadzać?
Borówka zawiera garbniki, dlatego nadmiar może:
- powodować zaparcia,
- utrudniać wchłanianie minerałów.
Ostrożnie łączyć z:
- Kora dębu
- Pięciornik
- Ratania w dużych ilościach.
Zbyt dużo garbników może nadmiernie wysuszać śluzówki i obciążać żołądek.
Liście borówki — mniej znana część rośliny
Liście borówki dawniej stosowano pomocniczo:
- przy podwyższonym cukrze,
- do mieszanek „oczyszczających”.
Jednak wymagają ostrożności przy długim stosowaniu, ponieważ zawierają silne substancje aktywne.
Ciekawostka
Sok z borówki był dawniej używany:
- do barwienia tkanin,
- jako naturalny atrament,
- do farbowania win i nalewek.
Dzieci w lasach łatwo zdradzały się „fioletowym językiem”, że jadły świeże jagody prosto z krzaka.
Podsumowanie
Borówka czernica to jedna z najcenniejszych europejskich roślin leśnych. Łączy w sobie:
- silne antyoksydanty,
- ochronę naczyń krwionośnych,
- działanie przeciwzapalne,
- naturalne garbniki wspierające jelita.
|
|---|
- Dodaj link do:
